Khi người đi vay phá sản, chúng ta cần làm gì?

18/06/2022
Góc nhìn bên cho vay

"Khi cho vay, hãy chấp nhận rủi ro mất tiền khi người đi vay phá sản. Còn nếu cảm thấy không thể chịu đựng được việc mất vốn, hay cứ nghĩ đã cho ai vay nhất định sẽ thu được đầy đủ lãi vốn bất kể người đi vay có phá sản, tốt nhất bạn không nên bước vào lĩnh vực cho vay này."

Đầu tiên, cần làm rõ một điều chưa thỏa đáng. Đó là việc gọi chủ nợ và con nợ. Thật sự, cách gọi này hoàn toàn không phù hợp, mang tính thái quá và chính là tiền đề dẫn đến những hành động thái quá. Cho vay tiền lấy lãi đâu phải là tạo công việc cho người khác làm rồi trả lương cho họ, mà lại được gọi là chủ. Còn đi vay tiền trả lãi đâu phải là nhận trợ cấp miễn phí từ người khác, mà lại gọi là con. Hơn nữa, khi gọi một ai đó là chủ, rõ ràng bạn sẽ bị giới hạn nhận thức và hành động đáng kể giống như cách cư xử với sếp bạn vậy. Còn khi gọi một ai đó là con, chắc hẳn chúng ta sẽ dễ dàng hành động thái quá bằng lời nói và tay chân giống như cách xử sự với con mình. Chính vì vậy, điều đầu tiên cần loại bỏ trước khi đi sâu vào quan hệ vay tiền giữa hai bên chính là từ xưng hô không thích hợp: chủ nợ và con nợ, thay vào đó hãy gọi như cách tiếng Anh vẫn luôn gọi, là người cho vay và người đi vay. 

Quan hệ giữa người cho vay và người đi vay là gì?

Đầu tiên, đây là mối quan hệ tiền bạc đôi bên cùng có lợi khi người đi vay được số tiền để dùng cho nhu cầu còn người cho vay được số lãi cũng để dùng cho nhu cầu của họ. Có thể thấy, đây chính là hình mẫu quen thuộc trong bất cứ dạng hợp tác làm ăn nào, đều là đôi bên cùng có lợi về mặt tài chính. Với dạng làm ăn tiền bạc này, mọi thứ sẽ được gói gọn trong phương diện tiền bạc, được thúc đẩy và xử lý vướng mắc trong khuôn khổ tiền bạc.

 

Tiếp theo, đây là mối quan hệ hai bên đồng đẳng và đồng quyền. Trái với nhận thức thông thường rằng người đi vay sẽ yếu thế hơn người cho vay, thật ra cả hai người này đều đồng đẳng ngang hàng với nhau. Tại sao vậy? Bởi đây là quan hệ đôi bên cùng có lợi, lợi ích mang lại là thõa ý nguyện của hai bên, nên khi quyền lợi đã ngang hàng thì tất nhiên vị thế cũng phải tương đương nhau. Thật vậy, nếu cùng được chia 2 miếng bánh bằng nhau thì bạn chẳng có cơ sở nào để khẳng định rằng mình ngồi cao hơn người khác cả, và bạn cũng chẳng có lý do nào để hành xử như mình là người trên cả. Nên, vị thế giữa người cho vay là đi vay trong mối quan hệ là ngang bằng với nhau. 

 

Cuối cùng, đây là mối quan hệ làm ăn, dựa trên nguyên lý mang lại lợi ích cho cả hai. Cũng như bao quan hệ làm ăn khác, mối quan hệ này cũng được hình thành và phát triển dựa trên cân nhắc lợi ích từ cả hai bên. Nên, có thể thấy rằng, trong mối quan hệ này, tình cảm chỉ là yếu tố phụ giúp bôi trơn quá trình tương tác do lý trí làm chủ, chỉ như vậy thôi.

 

Tóm lại, quan hệ giữa người cho vay và người đi vay là quan hệ làm ăn tiền bạc, đôi bên cùng có lợi, vị thế ngang hàng và không có chỗ cho tình cảm cá nhân. 

Đứng từ góc nhìn cho vay, phải làm sao khi người đi vay phá sản?

Khi chúng ta đã làm rõ bản chất mối quan hệ giữa người cho vay và người đi vay, chúng ta có thể dễ dàng trả lời câu hỏi này. Chúng ta cần làm 3 bước sau:

Bước 1: Chấp nhận thiệt hại và nhanh chóng tìm cách ngăn chặn hay giảm bớt thiệt hại phái sinh

Khi người đi vay phá sản, đồng nghĩa chúng ta mất tiền. Vấn đề lúc này không phải bực tức tìm người đi vay để trút cơn thịnh nộ, bởi làm vậy chẳng giải quyết được gì còn gây hại cho bước thứ 2. Chúng ta phải bình tĩnh chấp nhận ngay thời điểm hiện tại là số tiền cho vay đã bị mất. Sau đó, chúng ta sẽ nhanh chóng rà soát xem mất số tiền đó ảnh hưởng như thế nào đến tình hình tài chính của mình, để nhanh chóng có biện pháp ngăn chặn hay giảm thiểu thiệt hại phái sinh.

 

Thực tế, mất một khoản tiền không bao giờ làm chúng ta suy kiệt, chỉ có tình trạng thiệt hại này dẫn đến thiệt hại khác rồi lan ra rộng khắp làm suy yếu toàn bộ tình hình tài chính của chúng ta mới làm được điều ấy. Nên, điều tiên quyết khi người đi vay phá sản là chúng ta phải nhanh chóng chấp nhận rằng, tiền đã mất, nhiệm vụ bây giờ là tìm cách khắc phục hậu quả càng nhanh càng tốt. Nếu mất khoản tiền ấy không ảnh hưởng nhiều, chúng ta sẽ tiến qua bước 2, còn nếu ảnh hưởng nhiều, hãy vận động nhanh chóng để tìm các khoản tiền khác bù đắp vào hoặc điều đình với mọi người để giảm thiệt hại. 

 

Tóm lại, điều quan trọng nhất khi người đi vay phá sản chính là chấp nhận thiệt hại và tìm cách ngăn chặn việc thiệt hại lan rộng. Sau khi đảm bảo tình trạng tài chính đã an toàn, lúc này chúng ta mới có thời gian và tâm thái bình ổn tiến sang bước thứ 2. 

Bước 2: Tìm cách thu lại số tiền đã xác định mất

Rõ ràng, khi một người phá sản, đồng nghĩa người đó hoàn toàn mất năng lực chi trả các khoản nợ. Nên việc ngay từ đầu, chúng ta xác định đã mất tiền là hoàn toàn thực tế. Hãy nhớ, với chuyện tiền bạc, hãy luôn giữ tâm thế thực tế. Hơn nữa, đây cũng là chuyện làm ăn kiếm tiền, cũng tiềm ẩn rủi ro thua lỗ như bao việc làm ăn khác, nên cũng không có gì quá nặng nề để chúng ta phải hao tâm tổn sức cả. Cứ xử lý như bao việc làm ăn khác. 

người đi vay phá sản

Nên hẳn nhiên, nếu ngay từ đầu chúng ta tiến hành ngay bước 2 này mà bỏ qua bước 1, dễ thấy chúng ta đang làm chuyện vô ích. Hãy thực tế, tiền là thực tế, và chỉ thực tế mới mang lại tiền tài. Thực tế ra sao? Thực tế thứ nhất là người đã phá sản sẽ không có tiền trả cho chúng ta. Thực tế thứ hai là khi họ đã không có tiền, chúng ta có làm gì họ cũng chả ra được tiền. Thực tế thứ ba, việc họ phá sản làm chúng ta mất tiền là lỗi của họ, nhưng nếu để bản thân phá sản giống họ là lỗi ở chúng ta. Chính vì vậy, chúng ta phải tìm cách đảm bảo tình trạng tài chính ổn định của mình, và đó là lý do tại sao chúng ta lại tiến hành bước 1 đầu tiên, chấp nhận thiệt hại và tìm cách ngăn chặn hay giảm bớt thiệt hại phái sinh.

người đi vay phá sản

Chỉ như vậy, dù người đi vay phá sản chúng ta vẫn không ảnh hưởng nhiều. Chỉ có như vậy, dù hàng chục hay tất cả người đi vay phá sản, chúng ta vẫn không phá sản. Chỉ có như vậy, chúng ta mới đủ sức cho vay với số lượng lớn con người và với số lượng lớn tiền bạc. Đó chính là cách ngân hàng vận hành, và đó cũng chính là cách họ được gọi là ngân hàng, một tổ chức cho vay tiền cao cấp, chuyên nghiệp và tồn tại vững bền. Họ sẽ trích lập dự phòng với các khoản tiền bị mất khi người đi vay phá sản. Trích lập từ đâu? Từ chính lợi nhuận của họ thu được từ những người đi vay khác, hay nếu cần họ có thể bỏ thêm vốn vào để giữ vững cơ cấu tài chính lành mạnh của mình. 

người đi vay phá sản

Nên sau khi đã đảm bảo tình trạng tài chính của bản thân, chúng ta sẽ tiến hành thương lượng với người đi vay để thu lại được bao nhiêu tiền thì thu. Thông thường, chỉ cần chúng ta giãn thời hạn trả tiền và cắt giảm tiền lãi thì người đi vay sẽ có động lực trả tiền cho chúng ta. Việc họ phá sản chỉ có nghĩa trong ngắn hạn, họ không có tiền, nhưng về lâu dài, chắc chắn sẽ khác bởi không ai phá sản mãi được. Nên, chúng ta cứ cho họ thêm thời gian và xóa các khoản tiền lãi cho họ, nhất định trong tương lai gần họ sẽ có thể trả dần dần cho chúng ta. 

người đi vay phá sản

Điều lưu ý ở bước này là, với người đi vay đã phá sản thì chúng ta không nên kỳ vọng nhiều, thu được bao nhiêu thì tốt bấy nhiêu. Bởi đã xác định ngay từ đầu, đây là khoản tiền đã mất, đã mất do rủi ro đặc thù của việc cho vay, nên chúng ta không nên kỳ vọng sẽ thu lại được đầy đủ tiền gốc, huống chi tiền lãi. Thực tế, một số người rất phi thực tế, khi cứ cố áp lực nhiều cách thậm chí đe dọa lung tung chỉ để người đi vay trả đủ gốc lẫn lãi. Điều này thật ảo tưởng, giống như việc cố vắt sữa một con bò đã cạn sữa vậy, sẽ chẳng có kết quả gì. Nhắc lại một lần nữa, khi người đi vay đã phá sản, việc chúng ta thu được một phần hay toàn bộ tiền vốn đã là mừng lắm rồi, đừng tơ tưởng đến việc thu đủ lợi nhuận. 

người đi vay phá sản

Còn một điều cần lưu ý nữa, đó là việc mang cảm xúc vào làm ăn chẳng bao giờ có kết quả tốt. Dễ thấy, khi người vay tiền phá sản, cảm xúc bùng lên trong chúng ta là căm giận và muốn trút lửa giận lên họ lẫn gia đình họ. Tuy nhiên, xin nhắc lại rằng, đây là việc làm ăn kiếm tiền, không phải việc cá nhân, nên chẳng có lý gì để mang tình cảm nọ kia vào, và càng chẳng hợp lý chút nào khi cứ lôi tình cảm ra nói chuyện với họ trong khi quan hệ hai bên chỉ là tiền và bạc. Hãy chuyên nghiệp, xử lý chuyện làm ăn bằng cái đầu lạnh và bằng tiền bạc. 

người đi vay phá sản

Chúng ta cũng hãy từ bỏ suy nghĩa rằng họ cướp tiền của mình rồi không chịu trả. Suy nghĩ ấy cũng chẳng khác gì người đi vay nghĩ rằng người cho vay như chúng ta giống như cướp tiền mồ hôi nước mắt của họ hàng tháng, mà không cần bỏ ra chút công sức nào vậy. Cả hai suy nghĩ đều chất nặng yếu tố tình cảm, nên chẳng thể giúp chúng ta đi xa trong chuyện làm ăn được.

người đi vay phá sản

Nên thay vì suy nghĩ lung tung, chúng ta cứ đi tìm hiểu thật hư ra sao. Nếu họ phá sản thật, chúng ta sẽ chấp nhận mất tiền và tiến hành hai bước như trên, còn nếu họ không phá sản và không chịu trả tiền, chúng ta cứ vác đơn đi kiện buộc họ trả tiền. Vậy là xong! Việc gì phải gồng mình tức tối bực bội suốt ngày vì dạng rủi ro bạn đã biết rõ trước khi bắt đầu cho vay, đó là người đi vay phá sản và không trả được tiền. Cuộc làm ăn nào cũng có rủi ro của nó, nên một khi đã chấp nhận bước vào cuộc chơi, hãy chấp nhận rủi ro tương xứng với cuộc chơi ấy. Còn suy nghĩ bắt buộc mọi người đi vay phải trả đầy đủ vốn lãi cho bạn dù họ phá sản, thật rất ảo tưởng bởi như vậy bạn đã ngầm định, việc cho vay là việc làm ăn không có rủi ro, một thứ ngầm định rõ ràng thiếu thực tế đến chừng nào. 

người đi vay phá sản

Tóm lại, bước 2 này có mục tiêu chính là thu lại được đồng vốn nào hay đồng ấy. Và để đạt được mục tiêu này một cách hiệu quả nhất, bạn cần tránh triệt để việc mang hai chữ "tình cảm" vào. Đừng lấy tình cảm để gây áp lực người khác, bởi đây là chuyện tiền bạc, không phải chuyện cá nhân. Cũng đừng vì tình cảm mà rước buồn phiền vào lòng, bởi đây là việc làm ăn có lợi ích cũng có rủi ro, không phải chuyện bỏ một đồng ra là chắc như bắp sẽ thu về hai đồng. Cứ tiếp cận theo hướng lý trí nhất, gọn gàng nhất và êm đẹp nhất. Thương lượng trong ôn hòa, tìm cách thu lại tiền trong nhẫn nại, nhất định người vay tiền sẽ thấy được sự cảm thông mà cố gắng ưu tiên trả tiền dần cho bạn.

người đi vay phá sản

Còn thái độ như cha chú, nói năng xổ xàng, đe dọa này nọ chỉ khiến họ sợ và ghét bạn mà thôi. Và chắc rằng, khi đã phá sản thì có sợ bạn tới đâu, họ cũng không đào đâu được ra tiền mà đưa cho bạn, còn việc họ ghét bạn thì chắc chắn bạn sẽ là người sau cùng họ trả tiền. Nên, cách hợp lý nhất là cho họ thời gian trả dần cho bạn, và hãy để họ có thiện cảm để ưu tiên trả tiền cho bạn trước tiên. 

Bước 3: Quên nó đi, và bắt đầu vụ làm ăn mới

Bước này khá đơn giản nhưng đôi khi cũng ít người làm được. Bởi họ luôn cay cú với khoản tiền đã mất, cứ quay đi quẩn lại tìm cách này cách kia để đòi tiền cho kỳ được. Tình trạng này khá thiếu hiệu quả, bởi bạn đang lãng phí thời gian tâm sức đi vớt vát vụ làm ăn thua lỗ, thay vì tập trung tâm trí vào những vụ làm ăn mới. Nếu cứ như vậy, thử hỏi bạn sẽ cho vay được mấy người? Nếu cứ như vậy, thử hỏi mấy người muốn vay của bạn? Và nếu cứ như vậy, việc cho vay có trở thành gánh nặng tinh thần với bạn không?

người đi vay phá sản

Nói chung, cách xử lý một vụ cho vay thua lỗ thể hiện được tầm mức của một người. Chúng ta có thể thấy những người thích tay chân thường xử lý khá nặng nề, trong khi kết quả thu về cũng chẳng khá khẩm gì, khi bản chất không phải người đi vay không muốn trả, mà là họ hiện tại không có khả năng trả. Thực tế, một số người không chịu hiểu, tiền đâu phải thứ có sẵn trong bao tử của người đi vay, mà khi bị ép buộc họ sẽ phải nôn ra.

người đi vay phá sản

Nên tại sao không cho người đi vay thêm thời gian để trả, không cắt giảm lãi để tăng động lực cho họ? Như vậy chẳng phải vừa nhẹ nhàng, vừa thu lại được vốn hay sao? Chính vì vậy, chúng ta hãy làm ăn chuyên nghiệp, và xử lý chuyện này thật nhẹ nhàng. Bởi thật ra, chuyện làm ăn thua lỗ cũng chẳng có gì phải nặng lòng cả, ở đâu cũng có và người nào cũng bị, quan trọng là cách xử lý thế nào để chúng ta tiếp tục tiến lên với các vụ làm ăn mới. 

người đi vay phá sản

Tổng kết lại, cách xử lý khi người đi vay phá sản rất đơn giản: chấp nhận thiệt hại và tìm cách ngăn chặn giảm thiểu thiệt hại phái sinh, thương lượng mở đường tạo điều kiện cho người đi vay trả dần tiền vốn để thu được bao nhiêu tốt bấy nhiêu, và cuối cùng là quên thiệt hại đó đi rồi tập trung tâm trí cho việc làm ăn mới. Tất cả chỉ có vậy, và chỉ có vậy mới chuyên nghiệp nhất, mới nhẹ nhàng nhất và mới là tốt nhất. Tại sao lại tốt nhất? Bởi việc cứ thúc ép mãi một người không còn khả năng trả tiền chẳng khác gì cố bắt một con trâu què đi cày, và việc cứ rắm mãi vào một vụ cho vay thua lỗ chẳng khác gì tự mình đâm đầu vào ngõ cụt.

người đi vay phá sản

Cứ chấp nhận thua lỗ, rút kinh nghiệm rồi tập trung cho vụ làm ăn mới lấy lợi nhuận mới bù đắp lại khoản thua lỗ cũ. Vậy là xong. Đó là cách những nhà cho vay chuyên nghiệp và cho vay lớn vận hành, chính là ngân hàng. 

người đi vay phá sản

Còn nếu bạn cảm thấy không chịu đựng được việc mất vốn khi cho vay thì đừng tham gia cho vay làm gì. Bởi mỗi việc làm ăn đều có lợi nhuận đi cùng với rủi ro, và với cho vay, lợi nhuận đều đặn không cần làm gì mỗi tháng sẽ luôn đi cùng rủi ro mất vốn. Nên nếu bạn chấp nhận được rủi ro, cứ tham gia, còn không, hãy tham gia lĩnh vực khác. Và hãy nhớ rằng, bất kỳ việc làm ăn nào cũng có rủi ro mất tiền, chứng khoán cũng vậy, tiền ảo cũng vậy, bất động sản hay kinh doanh cũng vậy. Thế thì tại sao lại không xử lý thua lỗ trong cho vay giống thua lỗ trong bất động sản, chứng khoán, kinh doanh hay tiền ảo, là chấp nhận thua lỗ và tập trung cho vụ làm ăn tiếp theo?

người đi vay phá sản

Chúc các bạn thông suốt, mạnh khỏe, thành công và chúc tất cả người đi vay của chúng ta cũng đều mạnh khỏe, thông suốt và thành công như vậy!


BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Vòng xoáy áp lực hại người hại mình

Vòng xoáy áp lực hại người hại mình

"Trong biến cố tiền bạc, chuyện ai có lỗi dường như không...
Người đi vay chuẩn mực: Cam kết trả tiền và tự giác trả tiền

Người đi vay chuẩn mực: Cam kết trả tiền và tự giác trả tiền

"Đừng đối xử tệ với những người đi vay cam kết trả...
Có nên kiện đòi nợ không và nên kiện đối tượng con nợ nào?

Có nên kiện đòi nợ không và nên kiện đối tượng con nợ nào?

"Một trong số những điều hợp pháp ít người thử nhất chính...
Cách mở rộng lĩnh vực cho vay lên tầm chủ nợ chuyên nghiệp

Cách mở rộng lĩnh vực cho vay lên tầm chủ nợ chuyên nghiệp

"Chỉ có làm ăn chuyên nghiệp mới mở rộng được chuyện làm...
Phải làm sao khi con nợ phá sản?

Phải làm sao khi con nợ phá sản?

"Xã hội chúng ta luôn tạo điều kiện để mọi người khắc...
Làm gì khi lỡ cho vay số tiền quá lớn và người vay tiền sắp phá sản?

Làm gì khi lỡ cho vay số tiền quá lớn và người vay tiền sắp phá sản?

"Khi bị một quốc gia nào đó quốc hữu hóa doanh nghiệp...